Pierwsze użycie patelni — poradnik

Jak powinno wyglądać pierwsze użycie patelni?

Pierwsze użycie nowej patelni zależy od materiału, z którego został wykonany dany produkt. Jeżeli do czynienia mamy z patelnią żeliwną, w pierwszej kolejności czyścimy ją dokładnie przy pomocy płynu do naczyń oraz gąbki. To sprawdzony sposób na pozbycie się substancji ochronnych, jakimi została pokryta nowa patelnia. Co ważne, płynu do naczyń używać należy wyłącznie w czasie pierwszego mycia — później do tego celu w zupełności wystarczająca będzie woda. Następny etap to dokładne osuszenie naczynia. Ręcznikiem papierowym nakładamy na patelnię żeliwną olej roślinny lub smalec. Aplikujemy go tak na wewnętrzną, jak i zewnętrzną część naczynia. Następnie rozgrzewamy piekarnik do temperatury około 250 stopni i umieszczamy w nim dobrą patelnię, układając ją do góry nogami. Spód piekarnika warto wyłożyć folią aluminiową, na którą skapywać będzie tłuszcz. Tanią patelnię wypalamy przez około godzinę. Następnie wyłączamy piekarnik i zostawiamy w nim naczynie do wystudzenia.

Jak przygotować patelnię ceramiczną do pierwszego użycia? W tym celu myjemy ją dokładnie przy pomocy wody oraz płynu do naczyń. Następnie wycieramy ją do sucha miękką ściereczką. Kolejny etap to rozgrzanie patelni ceramicznej nieprzywierającej przez 30 sekund na kuchence. Po zdjęciu jej z urządzenia nakładamy na nią 1 łyżkę oleju roślinnego i rozcieramy go ręcznikiem papierowym. Czynność tę należy powtarzać co kilka miesięcy.

Posiadacze patelni stalowych, przed pierwszym ich użyciem powinni zalać je gorącą wodą i zostawić na około 30 minut. W ten sposób skutecznie można pozbyć się pokrywającego najlepsze patelnie oleju konserwującego. Gdy woda wystygnie, nową patelnię myjemy gąbką, płuczemy w ciepłej wodzie i wycieramy do sucha.

Dlaczego pierwsze użycie patelni jest ważne?

Pierwsze użycie patelni to nie tylko kwestia przyzwyczajenia, ale przede wszystkim gwarancja długiej żywotności i prawidłowego funkcjonowania naczynia. Każda nowa patelnia, niezależnie od rodzaju, jest pokryta warstwą ochronną – może to być olej konserwujący, warstwa fabryczna zabezpieczająca przed rdzą lub specjalna powłoka ochronna stosowana podczas transportu. Jeśli nie usuniemy tej warstwy przed pierwszym użyciem, może ona wpłynąć na smak przygotowywanych potraw, a także zmniejszyć skuteczność powłoki nieprzywierającej.

Prawidłowe przygotowanie patelni przed pierwszym użyciem ma również kluczowe znaczenie dla stworzenia odpowiedniej powierzchni do gotowania. W przypadku patelni żeliwnych proces sezonowania tworzy naturalną powłokę antypoślizgową, która z każdym użyciem staje się coraz lepsza. Niektóre patelnie, szczególnie te z powłoką nieprzywierającą, wymagają delikatnego podejścia już od pierwszego kontaktu – użycie zbyt wysokiej temperatury lub niewłaściwych narzędzi może bezpowrotnie uszkodzić ich powierzchnię. Właściwe pierwsze użycie to inwestycja w przyszłość – patelnia będzie służyć latami, zachowując swoje właściwości antypoślizgowe i równomierne rozprowadzanie ciepła.

Rodzaje patelni a pierwsze użycie

Różne rodzaje patelni wymagają odmiennego podejścia przy pierwszym użyciu. Patelnie teflonowe nie potrzebują specjalnego sezonowania – wystarczy je dokładnie umyć ciepłą wodą z płynem do mycia naczyń, opłukać i wytrzeć do sucha. Przed pierwszym smażeniem warto pokryć je cienką warstwą oleju i rozgrzać przez chwilę na małym ogniu. Natomiast patelnię tytanową należy potraktować podobnie jak ceramiczną – dokładnie umyć, osuszyć, a następnie nanieść cienką warstwę oleju przed pierwszym użyciem.

W przypadku patelni stalowej proces jest nieco bardziej skomplikowany. Po usunięciu oleju konserwującego warto przeprowadzić proces sezonowania podobny jak przy patelniach żeliwnych – pokryć powierzchnię olejem i podgrzać w piekarniku w temperaturze około 200 stopni przez godzinę. Patelnie emaliowane wymagają natomiast tylko dokładnego umycia i osuszenia przed pierwszym użyciem. Każda patelnia powleczona różnego rodzaju materiałami ma swoje specyficzne wymagania, dlatego warto zawsze zapoznać się z instrukcją producenta przed pierwszym przygotowaniem posiłku.

Jak prawidłowo używać patelni po raz pierwszy

Po przygotowaniu patelni do pierwszego użycia warto przestrzegać kilku zasad podczas pierwszego gotowania. Zawsze rozgrzewaj pustą patelnię stopniowo – nagłe wystawienie na wysoką temperaturę może uszkodzić powłokę ochronną lub spowodować deformację dna. Po rozgrzaniu dodaj tłuszcz (olej lub masło) i poczekaj, aż się równomiernie rozłoży po powierzchni. Nawet jeśli patelnia ma powłokę nieprzywierającą, niewielka ilość tłuszczu zawsze pomoże w gotowaniu i dodatkowo zabezpieczy powierzchnię.

Podczas pierwszego użycia unikaj gotowania na maksymalnej mocy palnika – lepiej zacząć od średniej temperatury i stopniowo ją zwiększać w razie potrzeby. Nie używaj metalowych łopatek czy widelców, które mogą porysować powierzchnię – wybierz drewniane, silikonowe lub plastikowe przybory kuchenne. Po pierwszym gotowaniu poczekaj, aż patelnia ostygnie naturalnie – nigdy nie zalewaj gorącej patelni zimną wodą, ponieważ gwałtowna zmiana temperatury może spowodować pęknięcia lub deformację. Po każdym użyciu myj patelnię delikatną gąbką i ciepłą wodą, a następnie dokładnie wysusz.

Najczęstsze błędy przy pierwszym użyciu patelni

Wiele osób popełnia te same błędy, które mogą skrócić żywotność patelni już od pierwszego użycia. Najczęstszy błąd to pomijanie procesu pierwszego mycia i bezpośrednie użycie patelni tuż po wyjęciu z opakowania – warstwa fabryczna może być szkodliwa dla zdrowia i zmienić smak potraw. Kolejny częsty problem to używanie zbyt wysokiej temperatury podczas pierwszego smażenia – może to doprowadzić do uszkodzenia powłoki nieprzywierającej lub wypaczenia dna patelni.

Innym powszechnym błędem jest mycie nowej patelni w zmywarce przed pierwszym użyciem – agresywne detergenty mogą uszkodzić delikatną powłokę ochronną. Wielu użytkowników używa również metalowych przyrządów do mieszania już podczas pierwszego gotowania, co może pozostawić trwałe rysy na powierzchni. Zbyt szybkie ochładzanie gorącej patelni pod bieżącą wodą to kolejny błąd, który może prowadzić do deformacji lub pęknięć. Pamiętaj również, że niektóre patelnie wymagają regularnego sezonowania – zaniedbanie tego może sprawić, że jedzenie będzie przylegać do ich powierzchni, mimo początkowego prawidłowego przygotowania.

Patelnia — jak należy ją czyścić?

Po użyciu patelni żeliwnej zostawiamy ją do ostygnięcia. Nigdy nie należy jej zalewać zimną wodą — może to bowiem prowadzić do powstania pęknięć na powierzchni. Do mycia takiego kompletu patelni używamy gąbki oraz wody. Niewskazane jest tu natomiast używanie płynu do naczyń. Następnie wycieramy naczynie do sucha. Dodatkowo pokryć można je cienką warstwą tłuszczu i położyć na nie ręcznik papierowy. Gdy patelnia żeliwna ulegnie przypaleniu, na jej dno należy wsypać odrobinę soli, a następnie zetrzeć ją gąbką.

Patelni ceramicznej z pokrywką nigdy nie powinno się myć w zmywarce. Prowadzić może to bowiem do uszkodzenia pokrywającej ją powłoki. Naczynie to należy myć ręcznie, przy pomocy ciepłej wody, płynu do naczyń i miękkiej strony gąbki lub delikatnej ściereczki. Czyszczenie odbywać powinno się dopiero wówczas, gdy patelnia ceramiczna nieprzywierająca ostygnie. Po umyciu naczynia dokładnie je wycieramy. Opornych zabrudzeń z powierzchni patelni ceramicznej indukcja pozbędziemy się, namaczając ją przez kilka godzin w wodzie. Jeżeli chcecie dowiedzieć się więcej na temat produktu, jakim jest patelnia ceramiczna, zajrzyjcie na naszego bloga do wpisu Patelnia ceramiczna - 5 rzeczy, które musisz o niej wiedzieć.

Do czyszczenia patelni ze stali nierdzewnej najlepiej sprawdza się natomiast ciepła woda, płyn do naczyń oraz miękka ściereczka. Niewskazane jest tu stosowanie drucianej myjki, która mogłaby doprowadzić do zarysowania powierzchni naczynia. Aby taki zestaw patelni na długi czas zachował swoje właściwości nieprzywierające, nie powinno się go myć w zmywarce. Do polerowania naczyń ze stali należy stosować dedykowane preparaty lub oliwę z oliwek.

Przygotowując w odpowiedni sposób nową patelnię do użytku, zyskamy pewność, że posłuży nam ona przez wiele lat i będzie w pełni niezawodna.
 

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Czy każdą patelnię trzeba przygotować przed pierwszym użyciem?

Tak, każdą patelnię należy co najmniej dokładnie umyć przed pierwszym użyciem, aby usunąć warstwę ochronną lub olej konserwujący zastosowany przez producenta. Niektóre patelnie, jak żeliwne czy stalowe, wymagają dodatkowo procesu sezonowania, podczas którego tworzy się naturalna powłoka nieprzywierająca. Patelnie teflonowe i ceramiczne wymagają prostszego przygotowania – mycia i nałożenia cienkiej warstwy oleju.

Czy można myć nową patelnię w zmywarce?

Nie zaleca się mycia nowej patelni w zmywarce przed pierwszym użyciem ani po nim. Agresywne detergenty i wysoka temperatura w zmywarce mogą uszkodzić powłokę nieprzywierającą, zwłaszcza w przypadku patelni ceramicznych i teflonowych. Patelnie żeliwne i stalowe również lepiej myć ręcznie, aby zachować ich sezonowaną powierzchnię. Mycie patelni ręczną delikatną gąbką przedłuża ich żywotność.

Czy pierwsze użycie patelni wpływa na smak potraw?

Tak, jeśli nie usuniesz warstwy ochronnej lub oleju konserwującego przed pierwszym użyciem, może to wpłynąć na smak pierwszych posiłków. Dlatego tak ważne jest dokładne umycie nowej patelni. Dodatkowo, w przypadku patelni żeliwnych, pierwsze użycie pomaga w zbudowaniu naturalnej warstwy sezonowania, która z czasem poprawia smak potraw i zapobiega przywieraniu.

Co zrobić, żeby patelnia dłużej zachowała właściwości nieprzywierające?

Po każdym użyciu myj patelnię delikatną gąbką i ciepłą wodą, unikaj metalowych przyborów podczas gotowania, nie przegrzewaj patelni na pustej powierzchni i zawsze dodawaj odrobinę tłuszczu przed smażeniem. W przypadku patelni żeliwnych regularnie nakładaj cienką warstwę oleju po umyciu. Unikaj nagłych zmian temperatury i nie myj patelni w zmywarce – te proste zasady znacznie wydłużą żywotność powłoki nieprzywierającej.