Keks - przepis do wypróbowania na święta i nie tylko!

Któż z nas nie kocha aromatu świeżo upieczonego ciasta unoszącego się w kuchni? Szczególnie gdy za oknem budzi się wiosna, a w domu panuje świąteczna, wielkanocna atmosfera. Dziś przedstawimy Wam przepis na wyśmienity keks, który z pewnością stanie się gwiazdą Waszego świątecznego stołu!
Keks - historia i tradycja
Keks to ciasto, które przybyło do nas z Wielkiej Brytanii, gdzie znane jest jako "fruit cake". Jego historia sięga czasów rzymskich, kiedy to żołnierze zabierali ze sobą na wyprawy wojenne podobne wypieki, bogate w suszone owoce i orzechy. Z biegiem czasu keks ewoluował i stał się nieodłącznym elementem europejskiej tradycji wypiekowej, a w Polsce szczególnie często gości na wielkanocnych stołach.
Słowo keks ma fascynującą historię językową - pochodzi od angielskiego słowa "cakes" (liczba mnoga od "cake"), które w procesie polonizacji przeszło ciekawą transformację. Początkowo, na początku XX wieku, wymawiane było jako "kieks", by ostatecznie przyjąć formę "keks" - prawdopodobnie pod wpływem podobnie brzmiącego germanizmu "kleks".
Keks - przepis
Przedstawiamy sprawdzony przepis na keks, który nigdy nie zawodzi! Do jego wykonania będziemy potrzebować odpowiednich przyborów kuchennych. Najważniejsza będzie porządna keksówka - forma do pieczenia o podłużnym kształcie. Przyda nam się również pojemna miska kuchenna oraz podstawowe akcesoria do pieczenia jak łyżki, trzepaczka czy miarka kuchenna.
Składniki:
- 300g mąki pszennej
- 250g masła
- 200g cukru
- 4 jajka
- 150g rodzynek
- 100g orzechów włoskich
- 100g kandyzowanej skórki pomarańczowej
- 50g migdałów
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- 2 łyżeczki ekstraktu waniliowego
- szczypta soli
Wykonanie przepisu na keks, który zawsze się udaje:
- 2 godziny wcześniej namocz rodzynki w rumie lub w gorącej wodzie (w tym przypadku wystarczy to zrobić pół godziny przed przystąpieniem do pieczenia).
- Masło wyjmij z lodówki na 2 godziny przed pieczeniem.
- Rozgrzej piekarnik do 175°C.
- Natłuść i wysyp bułką tartą keksówkę.
- W dużej misce kuchennej utrzyj masło z cukrem na puszystą masę.
- Dodawaj kolejno jajka, dokładnie miksując po każdym dodaniu.
- Wsyp przesianą mąkę wymieszaną z proszkiem do pieczenia i solą.
- Dodaj bakalie i delikatnie wymieszaj.
Keks z bakaliami - co jeszcze można do niego dodać?
Keks z bakaliami to klasyczna wersja tego wypieku. Właśnie bogactwo bakalii nadaje mu charakterystyczny smak i konsystencję. Keks świąteczny doskonale komponuje się z wielkanocnymi wypiekami - babkami i mazurkami. Warto eksperymentować z różnymi wariantami dodatków! Poza tradycyjnymi rodzynkami i kandyzowaną skórką pomrańczową świetnie sprawdzą się:
- suszone morele - pokrojone w kostkę dodają słodko-kwaśnej nuty
- figi - ich charakterystyczna struktura i smak wzbogacą ciasto
- daktyle - naturalna słodycz i wilgotność
- suszone śliwki - doskonale komponują się z orzechami
- kandyzowana skórka cytrynowa - dla świeżego, cytrusowego aromatu
- suszone wiśnie lub żurawina - dodają przyjemnej kwaskowatości
Jeśli chodzi o orzechy i ziarna, możemy eksperymentować z prażonymi orzechami laskowymi, pistacjami - nadadzą nie tylko smaku, ale i pięknego koloru, orzechami pekan a nawet nerkowcami!
Pamiętajmy jednak o zachowaniu odpowiednich proporcji - łączna ilość bakalii nie powinna przekraczać 40% masy ciasta. Wszystkie bakalie warto przed dodaniem do ciasta lekko oprószyć mąką, a orzechy delikatnie podprażyć na suchej patelni - uwolni to ich aromat i sprawi, że będą bardziej chrupiące.
Ciekawostką jest, że w czasach, gdy keks był prawdziwym luksusem, bakalie dodawano bardzo oszczędnie, a czasem zastępowano je tańszymi zamiennikami, na przykład… gotowanymi i kandyzowanymi warzywami. Dziś, gdy dostęp do bakalii jest znacznie łatwiejszy, możemy pozwolić sobie na prawdziwą eksplozję smaków w naszym świątecznym wypieku.
Najszybszy keks
Dla zabieganych mamy również przepis na najszybszy keks. Ta wersja wymaga minimum zachodu, a efekt jest równie zadowalający. Przepis na mokry keks w wersji ekspresowej:
Składniki na najłatwiejszy keks:
- 250g mąki
- 200g masła
- 150g cukru
- 3 jajka
- 100g posiekanych orzechów
- 100g rodzynek
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- aromat waniliowy
Wykonanie jest banalnie proste - wszystkie składniki mieszamy w jednej misce, przekładamy do formy i pieczemy!
Wskazówki dla perfekcyjnego keksu:
- Wszystkie składniki powinny mieć temperaturę pokojową.
- Bakalie warto oprószyć mąką - nie opadną wtedy na dno ciasta.
- Przybory kuchenne powinny być absolutnie suche i czyste.
- Piekarnik rozgrzewamy odpowiednio wcześniej.
- Ciasto jest gotowe, gdy wetknięty weń patyczek wychodzi suchy.
Keks najlepiej smakuje na świeżo oraz po 2-3 dniach od upieczenia. Można go przechowywać nawet do 2 tygodni, zawinięty w papier do pieczenia i folię aluminiową. Niektórzy twierdzą nawet, że keks świąteczny można przechowywać miesiącami, pod warunkiem że został nasączony alkoholem!
Serwując keks, możemy go udekorować lukrem królewskim, posypać cukrem pudrem lub podać w klasycznej formie - pokrojony w równe plastry. Świetnie komponuje się z kawą czy herbatą podczas wielkanocnego śniadania.
Keks - przepis z modyfikacjami
Podstawowy przepis na keks można modyfikować według własnych upodobań. Oto kilka inspirujących pomysłów:
- Dodaj posiekaną gorzką czekoladę
- Zastąp część bakalii suszonymi żurawinami
- Dodaj skórkę z cytryny dla świeższego aromatu
- Wypróbuj wersję z dodatkiem kakao
- Nasącz upieczony keks ponczem lub likierem
Keks to ciasto, które ma w sobie coś magicznego - łączy pokolenia, przywołuje wspomnienia i tworzy świąteczną atmosferę. Niezależnie od tego, czy zdecydujecie się na klasyczny keks z bakaliami, czy na najszybszy keks w wersji ekspresowej, jedno jest pewne - ten wypiek zawsze wprowadza do domu ciepło i radość.
A Wy, jaki wariant keksu najbardziej lubicie? Może macie swój sekretny składnik, który dodaje mu wyjątkowego charakteru? Pamiętajcie, że w pieczeniu, podobnie jak w życiu, czasem warto zaryzykować i spróbować czegoś nowego. Kto wie, może właśnie Wasz eksperyment kulinarny stanie się nowym rodzinnym przepisem przekazywanym z pokolenia na pokolenie?
Czytaj także:
Babka majonezowa - przepis na pyszne ciasto wielkanocne
Babka na oleju - zrób z nami wilgotną babkę, która zawojuje wielkanocny stół!
Keks z jabłkami - jak go zrobić?
Keks bezglutenowy. Pokazujemy, jak zrobić keks bez pszenicy
Babka cytrynowa - niezawodny przepis na Wielkanoc
Mazurek kajmakowy - pyszne ciasto na Wielkanoc
Mazurek pistacjowy - jak zrobić najmodniejszy mazurek z pistacjami?
Mazurek czekoladowy - poznaj przepis na mazurka w tradycyjnym wydaniu!
Jak zrobić mazurek pomarańczowy?
Jajka faszerowane pieczarkami - wielkanocny hit!
Warto przeczytać

Zupa ajwarowa
Zupa ajwarowa to wyjątkowa kulinarna podróż na Bałkany w jednej misce - aromatyczna, słodko-pikantna potrawa, która zachwyca swoją intensywnością i niezwykłą głębią smaku. Ta pikantna zupa, przygotowana na bazie ajvaru - słynnej bałkańskiej pasty z pieczonej papryki, łączy tradycje serbskiej i macedońskiej kuchni z nowoczesnymi technikami gotowania. Sprawdź, jak przygotować tę wyjątkową zupę warzywną, która wprowadzi cię w świat intensywnych, południowych smaków.
czytaj więcej
Zupa aztecka
Zupa aztecka, znana w Meksyku jako sopa azteca, to kulinarny symbol meksykańskiej tradycji, który łączy intensywny smak pomidorów z pikantnością 6 i świeżością awokado. Ta meksykańska zupa to prawdziwa eksplozja smaków - każdy łyk przenosi nas w serce Ameryki Środkowej, gdzie tradycje kulinarne sięgają czasów prekolumbijskich. Sprawdź, jak przygotować autentyczną zupę aztecką, która zachwyci każdego miłośnika intensywnych, egzotycznych aromatów.
czytaj więcej
Zupa czosnkowa
Kremowa zupa czosnkowa to prawdziwa uczta dla miłośników intensywnych smaków - aksamitne, rozgrzewające danie, które może stać się zarówno lekką kolacją, jak i sycącym obiadem. Ta domowa zupa łączy prostotę przygotowania z bogactwem aromatu. Sprawdź, jak przygotować tę delikatną zupę, która stanie się prawdziwym hitem twojej jesienno-zimowej kuchni.
czytaj więcej
Zupa imbirowa
Zupa imbirowa to prawdziwa kulinarna terapia dla ciała i ducha - rozgrzewająca, aromatyczna i pełna prozdrowotnych właściwości. Ten pyszny krem łączy intensywny smak świeżego imbiru z delikatnością warzyw korzeniowych, tworząc harmonijną kompozycję smaków. Sprawdź, jak przygotować tę smaczną zupę, która stanie się twoim naturalnym lekarstwem na chłodne dni i okresy osłabienia.
czytaj więcej
Zupa porowa
Zupa krem z porów to prawdziwa klasyka jesienno-zimowej kuchni, która zachwyca swoją aksamitną konsystencją i delikatnym, słodkawym smakiem. To ulubiona zupa krem wielu domów i dowód na to, że z prostych składników można stworzyć danie o wyjątkowej finezji. Sprawdź, jak przygotować tę szybką zupę krem, która stanie się Twoją ulubioną zupą na chłodne dni i eleganckie kolacje.
czytaj więcej
Pieczeń ze schabu
Soczysty schab pieczony to prawdziwa perła polskiej kuchni tradycyjnej - klasyczne danie, które od pokoleń gości na świątecznych stołach jako symbol uroczystego obiadu. Kruchy schab, przygotowany według sprawdzonego przepisu, zachwyca swoją uniwersalnością - można go podawać zarówno na gorąco jako główne danie obiadowe, jak i na zimno jako elegancką domową wędlinę. Sprawdź, jak upiec schab, który stanie się prawdziwą ozdobą twojego stołu i zachwyci wszystkich wymagających smakoszy.
czytaj więcej
Pieczeń z szynki
Soczysta pieczeń wieprzowa z szynki to prawdziwa gwiazda polskiej kuchni tradycyjnej - aromatyczne, delikatne danie główne, które od pokoleń gości na świątecznych stołach podczas najważniejszych uroczystości. Pieczona szynka łączy w sobie prostotę przygotowania z wyjątkowym smakiem, tworząc danie, które z powodzeniem może zastąpić droższą domową wędlinę. Sprawdź nasz przepis, który sprawi, że twoja pieczeń z szynki stanie się prawdziwą ozdobą stołu na święta i specjalne okazje.
czytaj więcej
Pieczeń z dzika
Pieczeń z dzika to prawdziwa perła wśród dań z dziczyzny - aromatyczne, pełne wyrazistego smaku mięso, które stanowi wspaniałe danie kuchni polskiej na najbardziej uroczyste okazje. Tą pieczeń kroimy w grube plastry i podajemy jako wyjątkowe danie, które z pewnością zachwyci nie tylko miłośników dziczyzny, ale także tych, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z tego rodzaju smakami. Sprawdź, jak przygotować soczystą pieczeń z dzika, która stanie się prawdziwą uczą dla podniebienia.
czytaj więcej
Pieczeń wołowa
Pieczeń wołowa to prawdziwa królowa polskich stołów - eleganckie, soczyste danie, które łączy w sobie bogactwo smaku pieczonej wołowiny z aromatem delikatnych warzyw. Soczystą pieczeń z wołowiny z ziemniakami i mini marchewką stanowi idealne rozwiązanie na specjalne okazje, rodzinne obiady czy świąteczne spotkania. Sprawdź, jak przygotować pyszny obiad, który zachwyci każdego miłośnika dobrej jakości mięsa wołowego.
czytaj więcej