Keks - przepis do wypróbowania na święta i nie tylko!

Któż z nas nie kocha aromatu świeżo upieczonego ciasta unoszącego się w kuchni? Szczególnie gdy za oknem budzi się wiosna, a w domu panuje świąteczna, wielkanocna atmosfera. Dziś przedstawimy Wam przepis na wyśmienity keks, który z pewnością stanie się gwiazdą Waszego świątecznego stołu!
Keks - historia i tradycja
Keks to ciasto, które przybyło do nas z Wielkiej Brytanii, gdzie znane jest jako "fruit cake". Jego historia sięga czasów rzymskich, kiedy to żołnierze zabierali ze sobą na wyprawy wojenne podobne wypieki, bogate w suszone owoce i orzechy. Z biegiem czasu keks ewoluował i stał się nieodłącznym elementem europejskiej tradycji wypiekowej, a w Polsce szczególnie często gości na wielkanocnych stołach.
Słowo keks ma fascynującą historię językową - pochodzi od angielskiego słowa "cakes" (liczba mnoga od "cake"), które w procesie polonizacji przeszło ciekawą transformację. Początkowo, na początku XX wieku, wymawiane było jako "kieks", by ostatecznie przyjąć formę "keks" - prawdopodobnie pod wpływem podobnie brzmiącego germanizmu "kleks".
Keks - przepis
Przedstawiamy sprawdzony przepis na keks, który nigdy nie zawodzi! Do jego wykonania będziemy potrzebować odpowiednich przyborów kuchennych. Najważniejsza będzie porządna keksówka - forma do pieczenia o podłużnym kształcie. Przyda nam się również pojemna miska kuchenna oraz podstawowe akcesoria do pieczenia jak łyżki, trzepaczka czy miarka kuchenna.
Składniki:
- 300g mąki pszennej
- 250g masła
- 200g cukru
- 4 jajka
- 150g rodzynek
- 100g orzechów włoskich
- 100g kandyzowanej skórki pomarańczowej
- 50g migdałów
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- 2 łyżeczki ekstraktu waniliowego
- szczypta soli
Wykonanie przepisu na keks, który zawsze się udaje:
- 2 godziny wcześniej namocz rodzynki w rumie lub w gorącej wodzie (w tym przypadku wystarczy to zrobić pół godziny przed przystąpieniem do pieczenia).
- Masło wyjmij z lodówki na 2 godziny przed pieczeniem.
- Rozgrzej piekarnik do 175°C.
- Natłuść i wysyp bułką tartą keksówkę.
- W dużej misce kuchennej utrzyj masło z cukrem na puszystą masę.
- Dodawaj kolejno jajka, dokładnie miksując po każdym dodaniu.
- Wsyp przesianą mąkę wymieszaną z proszkiem do pieczenia i solą.
- Dodaj bakalie i delikatnie wymieszaj.
Keks z bakaliami - co jeszcze można do niego dodać?
Keks z bakaliami to klasyczna wersja tego wypieku. Właśnie bogactwo bakalii nadaje mu charakterystyczny smak i konsystencję. Keks świąteczny doskonale komponuje się z wielkanocnymi wypiekami - babkami i mazurkami. Warto eksperymentować z różnymi wariantami dodatków! Poza tradycyjnymi rodzynkami i kandyzowaną skórką pomrańczową świetnie sprawdzą się:
- suszone morele - pokrojone w kostkę dodają słodko-kwaśnej nuty
- figi - ich charakterystyczna struktura i smak wzbogacą ciasto
- daktyle - naturalna słodycz i wilgotność
- suszone śliwki - doskonale komponują się z orzechami
- kandyzowana skórka cytrynowa - dla świeżego, cytrusowego aromatu
- suszone wiśnie lub żurawina - dodają przyjemnej kwaskowatości
Jeśli chodzi o orzechy i ziarna, możemy eksperymentować z prażonymi orzechami laskowymi, pistacjami - nadadzą nie tylko smaku, ale i pięknego koloru, orzechami pekan a nawet nerkowcami!
Pamiętajmy jednak o zachowaniu odpowiednich proporcji - łączna ilość bakalii nie powinna przekraczać 40% masy ciasta. Wszystkie bakalie warto przed dodaniem do ciasta lekko oprószyć mąką, a orzechy delikatnie podprażyć na suchej patelni - uwolni to ich aromat i sprawi, że będą bardziej chrupiące.
Ciekawostką jest, że w czasach, gdy keks był prawdziwym luksusem, bakalie dodawano bardzo oszczędnie, a czasem zastępowano je tańszymi zamiennikami, na przykład… gotowanymi i kandyzowanymi warzywami. Dziś, gdy dostęp do bakalii jest znacznie łatwiejszy, możemy pozwolić sobie na prawdziwą eksplozję smaków w naszym świątecznym wypieku.
Najszybszy keks
Dla zabieganych mamy również przepis na najszybszy keks. Ta wersja wymaga minimum zachodu, a efekt jest równie zadowalający. Przepis na mokry keks w wersji ekspresowej:
Składniki na najłatwiejszy keks:
- 250g mąki
- 200g masła
- 150g cukru
- 3 jajka
- 100g posiekanych orzechów
- 100g rodzynek
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- aromat waniliowy
Wykonanie jest banalnie proste - wszystkie składniki mieszamy w jednej misce, przekładamy do formy i pieczemy!
Wskazówki dla perfekcyjnego keksu:
- Wszystkie składniki powinny mieć temperaturę pokojową.
- Bakalie warto oprószyć mąką - nie opadną wtedy na dno ciasta.
- Przybory kuchenne powinny być absolutnie suche i czyste.
- Piekarnik rozgrzewamy odpowiednio wcześniej.
- Ciasto jest gotowe, gdy wetknięty weń patyczek wychodzi suchy.
Keks najlepiej smakuje na świeżo oraz po 2-3 dniach od upieczenia. Można go przechowywać nawet do 2 tygodni, zawinięty w papier do pieczenia i folię aluminiową. Niektórzy twierdzą nawet, że keks świąteczny można przechowywać miesiącami, pod warunkiem że został nasączony alkoholem!
Serwując keks, możemy go udekorować lukrem królewskim, posypać cukrem pudrem lub podać w klasycznej formie - pokrojony w równe plastry. Świetnie komponuje się z kawą czy herbatą podczas wielkanocnego śniadania.
Keks - przepis z modyfikacjami
Podstawowy przepis na keks można modyfikować według własnych upodobań. Oto kilka inspirujących pomysłów:
- Dodaj posiekaną gorzką czekoladę
- Zastąp część bakalii suszonymi żurawinami
- Dodaj skórkę z cytryny dla świeższego aromatu
- Wypróbuj wersję z dodatkiem kakao
- Nasącz upieczony keks ponczem lub likierem
Keks to ciasto, które ma w sobie coś magicznego - łączy pokolenia, przywołuje wspomnienia i tworzy świąteczną atmosferę. Niezależnie od tego, czy zdecydujecie się na klasyczny keks z bakaliami, czy na najszybszy keks w wersji ekspresowej, jedno jest pewne - ten wypiek zawsze wprowadza do domu ciepło i radość.
A Wy, jaki wariant keksu najbardziej lubicie? Może macie swój sekretny składnik, który dodaje mu wyjątkowego charakteru? Pamiętajcie, że w pieczeniu, podobnie jak w życiu, czasem warto zaryzykować i spróbować czegoś nowego. Kto wie, może właśnie Wasz eksperyment kulinarny stanie się nowym rodzinnym przepisem przekazywanym z pokolenia na pokolenie?
Czytaj także:
Babka majonezowa - przepis na pyszne ciasto wielkanocne
Babka na oleju - zrób z nami wilgotną babkę, która zawojuje wielkanocny stół!
Keks z jabłkami - jak go zrobić?
Keks bezglutenowy. Pokazujemy, jak zrobić keks bez pszenicy
Babka cytrynowa - niezawodny przepis na Wielkanoc
Mazurek kajmakowy - pyszne ciasto na Wielkanoc
Mazurek pistacjowy - jak zrobić najmodniejszy mazurek z pistacjami?
Mazurek czekoladowy - poznaj przepis na mazurka w tradycyjnym wydaniu!
Jak zrobić mazurek pomarańczowy?
Jajka faszerowane pieczarkami - wielkanocny hit!
Warto przeczytać

Zapiekanka szpinakowa – kremowy przepis dla miłośników warzyw
Zapiekanka szpinakowa to danie, w którym makaron, kremowy farsz ze szpinaku i fety oraz roztopiony żółty ser tworzą sycącą, aromatyczną całość. To przepis dla osób, które lubią warzywa w wersji bardziej kremowej niż klasyczna, podsmażona forma, a jednocześnie chcą zjeść pełnowartościowy obiad. Zobacz, jak krok po kroku przygotować tę zapiekankę, korzystając z łatwo dostępnych składników.
czytaj więcej
Zapiekanka tortellini – prosty pomysł na szybki i sycący obiad
Zapiekanka tortellini to pyszna zapiekanka, w której gotowe pierożki trafiają prosto do sosu pomidorowego, a potem razem z mozzarellą zapiekają się w piekarniku. To świetny pomysł na dni, gdy nie ma czasu na gotowanie od podstaw, a obiad mimo to powinien być sycący i efektowny na talerzu. Zapraszamy do przepisu, który krok po kroku pokazuje, jak przygotować tę zapiekankę w niecałą godzinę.
czytaj więcej
Zapiekanka na słodko – pomysły na deser prosto z piekarnika
Zapiekanka na słodko to deser, w którym makaron, biały ser i jajka zamieniają się w kremowe, lekko cytrynowe ciasto prosto z piekarnika. To przepis dla osób, które szukają czegoś innego niż klasyczny sernik, a jednocześnie chcą wykorzystać składniki, które zwykle już mają w kuchni. Zobacz, jak krok po kroku przygotować tę nietypową, ale naprawdę smaczną zapiekankę.
czytaj więcej
Zapiekanka jajeczna – prosty pomysł na pożywne śniadanie lub kolację
Zapiekanka jajeczna to szybkie danie, w którym jajka, warzywa i ser zapiekają się razem w piekarniku, tworząc puszystą, sycącą całość. To przepis idealny na dni, gdy czas przygotowania ma być krótki, a efekt mimo to powinien wyglądać apetycznie na talerzu. Zobacz, jak krok po kroku przygotować zapiekankę jajeczną z prostych składników, które zwykle masz już w lodówce.
czytaj więcej
Zapiekanka drwala – sycący przepis inspirowany popularnym burgerem
Zapiekanka drwala to warstwowe danie, które łączy ziemniaki, mięso, boczek, grzyby i roztopiony żółty ser w jednej, naprawdę sycącej całości. To przepis dla osób, które lubią wyraźne, mięsne smaki i nie boją się solidnej porcji na obiad czy kolację. Zobacz, jak krok po kroku przygotować tę zapiekankę w domowych warunkach, korzystając z łatwo dostępnych składników.
czytaj więcej
Zapiekanka caprese – włoskie połączenie pomidorów, mozzarelli i bazylii
Zapiekanka caprese to szybka, kolorowa przekąska, która łączy klasyczny smak włoskiej sałatki caprese z chrupiącą bagietką prosto z piekarnika. Roztopiona mozzarella, słodkie pomidory i aromatyczna świeża bazylia tworzą połączenie, które sprawdzi się równie dobrze na szybki lunch, jak i na stół przy niezapowiedzianych gościach. Zobacz, jak krok po kroku przygotować tę prostą zapiekankę w niecałe pół godziny.
czytaj więcej
Odżachuri – gruzińskie danie z ziemniaków i mięsa
Odżachuri to gruzińskie danie jednogarnkowe, w którym mięso, ziemniaki i warzywa smażą się razem na jednej patelni, tworząc sycącą, aromatyczną całość. To przepis dla osób, które nie mają czasu na finezyjne potrawy i wielogodzinne przygotowania, a mimo to chcą zjeść pełnowartościowy obiad w typowo gruzińskim stylu. Sprawdź, jak krok po kroku przygotować odżachuri z prostych, łatwo dostępnych składników.
czytaj więcej
Lobiani – gruziński placek z aromatycznym nadzieniem z fasoli
Lobiani to gruziński placek, w którym miękkie ciasto drożdżowe skrywa gęste, aromatyczne nadzienie z czerwonej fasoli, czosnku i świeżych ziół. To danie główne, które jest sycące, w pełni roślinne i o wiele prostsze w przygotowaniu niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka. Sprawdź, jak krok po kroku przygotować własne lobiani, korzystając z łatwo dostępnych w Polsce składników.
czytaj więcej
Kubdari – gruziński placek z aromatycznym mięsnym nadzieniem
Kubdari to gruziński placek z mięsnym nadzieniem, w którym soczyste mięso spotyka się z intensywną mieszanką przypraw, a chrupiące ciasto zamyka wszystko w jednej, sycącej porcji. To danie z regionu Swanetii jest prostsze do przygotowania, niż mogłoby się wydawać, a smakiem śmiało konkuruje z popularnymi chaczapuri. Zobacz, jak krok po kroku zrobić własne kubdari, korzystając z łatwo dostępnych składników.
czytaj więcej