Jak pasteryzować słoiki na różne sposoby?

Jak pasteryzować słoiki?

Wiele osób słyszało już termin pasteryzacja, ale nie potrafi przypisać go do konkretnego procesu. Pasteryzowanie to konserwacja żywności poprzez podgrzewanie produktów do konkretnej temperatury w celu przedłużenia terminu ważności i usunięcia z niego wszystkich nieproszonych bakterii. Tą metodą produkuje się wiele przetworów np. zupy, kompoty, dżemy i inne - wystarczy wlać je do słoika i zagotować w wodzie lub na parze.

Pasteryzowanie słoików pozwala na zmniejszenie ryzyka rozwinięcia się w przetworach chorobotwórczych drobnoustrojów - pod wpływem wysokiej temperatury wszelkie pleśnie i inne bakterie po prostu ulegają destrukcji, zapobiegając rozkładowi i fermentacji żywności. Efekt, jaki daje pasteryzacje to przedłużenie żywotności potraw do kilku miesięcy, jednocześnie zachowując jej pierwotny smak i witaminy. Jeśli zamierzasz pasteryzować żywność - są na to w zasadzie dwa sprawdzone sposoby, w których najważniejsza jest temperatura od 65 do 85 stopni we wrzącej wodzie, do 130 stopni w piekarniku (z użyciem pary). Jak dokładnie pasteryzuje się słoiki? Dowiesz się tego z następnego akapitu.

Umiejętność pasteryzowania pozwala pasteryzować przetwory przez cały sezon zbiorów, co znacznie wydłuża ich trwałość. Dzięki temu można cieszyć się smakiem domowych przetworów przez wiele miesięcy. Cały proces wymaga precyzji, ale po opanowaniu podstawowych zasad staje się rutynową czynnością.

Sposoby pasteryzacji słoików - dwie możliwości na przedłużenie życia przetworów

Jeśli pierwszy raz przymierzasz się do pasteryzacji, powinieneś sprawdzić, czy wszystkie słoiki są w dobrym stanie - nie mogą znajdować się w nich resztki jedzenia, a ich powierzchnia nie może być uszkodzona (zarówno szklanka część, jak i zakrętki). Słoiki szklane (te wekowane i słoiki z klipsem) muszą być dokładnie umyte, wyparzone i wysuszone. Kolejnym krokiem jest przeprowadzenie pasteryzacji. Jakie sposoby pasteryzacji polecamy?

Wyróżnia się dwa kluczowe sposoby na przeprowadzenie tego procesu konserwacji - pasteryzowanie słoików w garnku oraz pasteryzowanie słoików w piekarniku. Oczywiście istnieją również inne sposoby, które naszym zdaniem są bardziej kapryśne i mniej skuteczne, np. pasteryzowanie słoików w zmywarce lub mikrofali. My skupimy się tylko na dwóch niezawodnych sposobach.

Pasteryzowanie słoików w garnku można wykonać zarówno na płycie indukcyjnej, w szybkowarze, jak i na klasycznej kuchence palnikowej.

W skrócie proces ten obydwa się następująco:

• Słoiki z przetworami szczelnie zakręcamy, a następnie wsadzamy do garnka o dużej objętości (polecamy używać do tego naczyń dobrej jakości, np. garnka emaliowanego powidlak Tadar 15 l/30 cm lub dużego garnka z zestawu 6 akcesoriów do robienia przetworów Tadar).
• Na dnie układamy czystą ścierkę, a następnie wsadzamy do niego słoiki tak, by ich brzegi się ze sobą nie stykały.
• Do garnka wlewamy gorącą wodę do momentu, aż zbliży się do zakrętek - to bardzo ważne, aby ich nie zalewać.
• Gotujemy aż do wrzenia, czyli przez ok. 20 minut.
• Kolejnym krokiem jest ostudzenie słoików i wyciągnięcie ich z garnka.
• Następnie dokręcamy je i odwracamy do góry dnem. Takie słoiki powinny stać w tej pozycji przez co najmniej 20 godzin w ciemnym miejscu. Jeśli proces został przeprowadzony poprawnie, wieczka powinny być gładkie (wklęsłe).

Wekowanie słoików wymaga przestrzegania kilku ważnych zasad. Między słoikami powinny być niewielkie odstępy, by gorąca woda mogła swobodnie krążyć. Czas, jak długo pasteryzować słoiki, zależy od rodzaju przetworu - kompoty wymagają około 20 minut, podczas gdy dania obiadowe mogą potrzebować nawet 90 minut. Większe słoiki wymagają dłuższego czasu pasteryzacji niż mniejsze.

Pasteryzację słoików w piekarniku przeprowadza się w posobny sposób, natomiast inaczej się je układa - słoiki stawia się na blasze wyłożonej żaroodpornym materiałem. Odpowiednia temperatura do pasteryzowania w piekarniku to ok. 130 stopni, najlepiej żeby miał on możliwość wytworzenia dużej pary (konwekcji). Słoiki powinny wekować się w piecu około godziny, a później leżeć w zacienionym miejscu przez ok. 25 godzin.

Pasteryzacja w piekarniku wymaga szczególnej uwagi. Ustaw słoiki w nienagrzanego piekarnika, by uniknąć pęknięcia szkła przez nagły wzrost temperatury. W przypadku pasteryzacji w piekarniku elektryczym temperatura powinna być stabilna przez cały czas. Zimne słoiki zawsze wstawiaj do zimnego piekarnika, a gorące przetwory można umieszczać w lekko podgrzanym. Słoiki twist-off świetnie sprawdzają się w tej metodzie.

Jak najlepiej pasteryzować słoiki?

Wbrew pozorom i historiom przekazywanym przez babcie, pasteryzacja słoików do góry dnem to nie do końca dobry sposób. Słoiki zawekowane w garnku powinny tak odpoczywać po ugotowaniu, natomiast sam proces pasteryzacji powinien odbywać się w pionie bez odwracania do góry dnem. Najlepsze do wekowania są słoiki z zakręcanym wieczkiem, chociaż można również używać tych z gumką i zatrzaskiem.

Ta metoda konserwacji żywności jest równie skuteczna z użyciem wody, jak i pary - pasteryzacja słoików na mokro i na sucho jest równie skuteczna. Ważnym elementem, o którym trzeba pamiętać, to dobre odmierzenie zawartości słoika - nie może być go zbyt dużo i zbyt mało, gdyż ilość powietrza zawartego w słoiku wpływa znacznie na wydłużenie terminu przydatności przetworów do spożycia. Polecamy używać do tego odpowiedniej wielkości miarek kuchennych.

Wybór wielkości słoika ma duże znaczenie dla powodzenia całego procesu. Mniejsze pojemniki szybciej się pasteryzują i są wygodniejsze w użyciu. Przed rozpoczęciem wekowania warto przygotować ręcznik kuchenny, na którym można bezpiecznie postawić gorące słoiki po wyjęciu z garnka lub piekarnika nagrzanego do odpowiedniej temperatury.

Kiedy odwracać słoiki po pasteryzacji?

Moment odwrócenia słoików jest kluczowy dla prawidłowego zakonserwowania domowych przetworów. Gotuj słoiki w garnku przez wymagany czas, a następnie wyjmij je ostrożnie. Wieczka słoików powinny być szczelnie zakręcone. Odwróć słoiki do góry dnem natychmiast po wyjęciu z wody - dotyczy to szczególnie gorących słoików ze słodkimi przetworami jak dżemy czy kompoty. Pozycja odwrócona powinna być utrzymana do całkowitego wystygnięcia, co zajmuje zazwyczaj 12-24 godziny. Po tym czasie można je odwrócić i sprawdzić szczelność.

Jak sprawdzić czy słoik jest dobrze zapasteryzowany?

Po całkowitym wystygnięciu słoików należy sprawdzić, czy proces pasteryzacji przebiegł pomyślnie. Wieczko powinno być lekko wklęsłe i nie wydawać dźwięku przy naciśnięciu - jeśli słychać charakterystyczne "kliknięcie", oznacza to, że słoik nie jest szczelnie zamknięty. W przypadku pasteryzacji słoików z zakrętką typu twist-off, środek wieczka powinien być zagłębiony. Słoiki, które nie przeszły prawidłowo procesu pasteryzacji, należy niezwłocznie spożyć lub poddać ponownej pasteryzacji. Prawidłowo zapasteryzowane przetwory mogą być przechowywane w ciemnym, chłodnym miejscu przez wiele miesięcy.

Pasteryzacja słoików - ile czasu powinna trwać?

Czas pasteryzacji słoików jest mocno uzależniony od wyboru metody konserwacji - zdecydowanie szybciej wekuje się je w garnku aniżeli w piekarniku. W zależności od tego, na jaką pasteryzację się zdecydujesz, pilnuj tego, jak długo słoiki poddawane są działaniu wysokiej temperatury. Nie chcesz przecież, żeby pękły!

Czas pasteryzacji zależy od rodzaju przetworu i wielkości słoika. Kompoty i soki wymagają około 20-30 minut, dżemy i konfitury 15-20 minut, podczas gdy warzywa i dania obiadowe potrzebują 60-90 minut. Większe słoiki zawsze wymagają dłuższego czasu. W przypadku pasteryzacji w piekarniku czas wydłuża się do 60-90 minut w zależności od zawartości.

Ile wody do pasteryzacji słoików?

Ile wody potrzeba do pasteryzacji? Jeśli zamierzasz pasteryzować słoiki w garnku, to kluczowe jest użycie odpowiedniej ilości wody. Słoików nie wolno zanurzać w całości - woda powinna obejmować słoik na 2-3 cm pod zakrętkę. Pilnuj tego, aby jej nie zalać, bo wtedy z procesu pasteryzacji nici.

Poziom wody jest kluczowy dla powodzenia wekowania. Zbyt mała ilość wody nie zapewni odpowiedniej pasteryzacji, a zbyt duża może dostać się do środka przez nieszczelne wieczko. Woda powinna delikatnie podgrzewać wieczko od spodu, tworząc szczelne zamknięcie. Po wyjęciu gorących słoików z wody, postaw je na ręczniku kuchennym z zachowaniem niewielkich odstępów między nimi, by mogły równomiernie stygnąć.
 

Czytaj także:

Jak pasteryzować dżem?

Słoiki ozdobne - idealne do przechowywania żywności!

Sałatki w słoiku - jak je smacznie skomponować?

Jak sprawnie otworzyć każdy słoik?

Przetwory na zimę - 3 pyszne przepisy

2 akcesoria do przetworów domowych, które musisz mieć!

Jak przechowywać domowe przetwory?