Rodzaje chleba – skład, właściwości, kaloryczność

Rodzaje chleba – jak klasyfikowane jest pieczywo?

Pieczywo to pokarm pierwszej potrzeby. O tym, jak bardzo jest popularny w naszej codziennej diecie, świadczą nie tylko znane powiedzenia: „bez pracy nie ma kołaczy”, „z tej mąki chleba nie będzie” czy „chleb w drodze nie ciąży”, ale też dane GUS. Wskazują one, że statystyczny Polak zjadł w 2019 roku 35,8 kg chleba. Chleb to jeden z tych produktów żywnościowych, na cześć których powstają nawet muzea. Warto wiedzieć, że chleb jest dostępny na rynku w różnych wersjach.

Czytaj także: Bezglutenowy chleb – 7 najprostszych przepisów!

Jakie są rodzaje chleba? 

Przede wszystkim chleb można podzielić ze względu na sposób jego wypiekania. Tu wyróżnia się dwa rodzaje chleba: z dodatkiem drożdży lub na zakwasie.

Innym kryterium różnicującym chleb są zastosowane rodzaje mąki do chleba. Najpopularniejsze typy mąki wykorzystywanej do pieczenia to: pszenna, żytnia, mieszana. W sklepie można kupić także chleb wieloziarnisty. Nazwa ta jednak nie odnosi się do typu mąki, ale do faktu, że w tym rodzaju chleba zastosowano ziarna.

Zobacz, czym charakteryzują się różne rodzaje chleba i który z nich najlepiej sprawdzi się w Twojej diecie.

Czytaj także: Jak przechowywać chleb? 7 sposobów

Typ mąki a rodzaj chleba 

Jednym z najbardziej popularnych typów mąki do chleba jest mąka pszenna. Pieczywo powstałe z takiej mąki jest lekkie i puszyste. Taki chleb ma jednak dwie wady: syci krócej, a także ma mniej błonnika.

Innym typem mąki na chleb jest mąka żytnia. Chleb żytni wyrabia się z ciemnej i jasnej mąki. Z tego powodu wyróżnia się różne rodzaje chleba żytniego. Najbardziej wartościowe są te z mąki razowej. Odmianą chleba żytniego jest też pumpernikiel, czyli chleb z dodatkiem jabłek, miodu albo melasy.

Czytaj także: Jaką mąkę wybrać do pieczenia chleba?

Poznajmy lepiej różne rodzaje chleba:

• Rodzaje chleba pełnoziarnistego – takie pieczywo może być przygotowywane na różne sposoby. Zawsze jednak jego skład opiera się na tych samych składnikach, tj. na mące i zakwasie. Do takiego pieczywa dodaje się też różne ziarna, np. słonecznik, dynię, siemię lniane. 
• Rodzaje chleba razowego – niektórzy błędnie stawiają znak równości między ciemnym pieczywem a chlebem razowym. Tymczasem taki chleb wypieka się z mąki pszennej, z żytniej albo mieszanej. Chleb razowy swoją nazwę zawdzięcza metodzie zmielenia mąki do jego przyrządzenia. Mąka jest grubo zmielona, znajdują się w niej otręby, przez co ma większą ilość błonnika oraz składników odżywczych. Chleb razowy jest cięższy niż inne typy chleba i nigdy nie jest pulchny. Klasycznym chlebem razowym jest ten na zakwasie z mąki żytniej.
• Rodzaje chleba bezglutenowego – osoby na diecie bezglutenowej mogą sięgnąć po chleb ryżowy, kukurydziany albo taki wypiekany z mąki gryczanej, jaglanej, komosy ryżowej czy ciecierzycy.

Czytaj także: Typy mąki – spis i charakterystyka wszystkich rodzajów mąki

Kaloryczność chleba

Chleb to źródło węglowodanów. To, jaka jest kaloryczność chleba, zależy od sposobu jego przyrządzenia, rodzaju mąki czy obecności dodatków. Zanim oszacujesz kalorie swojego chleba, zważ najpierw kromkę. Sprawdź teraz, ile kcal ma chleb razowy, a ile kalorii ma chleb orkiszowy.

Poniżej zestawienie kaloryczności chleba w 100 g:

• chleb pszenny – kalorie: 257 kcal;
• chleb razowy – kalorie: 220 kcal;
• chleb orkiszowy – kalorie: 249 kcal;

• chleb graham – kalorie: 246 kcal;

• chleb biały – kalorie: 264 kcal;
• chleb wieloziarnisty – kalorie: 251 kcal;
• chleb kukurydziany – kalorie: 330 kcal.

Powyższe wartości są orientacyjne i opierają się na danych pozyskanych z popularnych aplikacji do liczenia kalorii.

Czytaj także: Bezglutenowy chleb gryczany – prosty przepis na pyszne, domowe pieczywo

Chleb – właściwości

Stereotypy sugerują, że zdrowszy jest chleb żytni od pszennego. To nie do końca prawda. Aby ocenić walory chleba, należy zwrócić uwagę na kilka aspektów.

Okazuje się, że właściwości chleba uzależnione są od sposobu produkcji mąki. Najwięcej wartości odżywczych ma mąka razowa, a najmniej mąka oczyszczona biała. Właściwości chleba razowego są doceniane przez dietetyków, którzy podpowiadają, że taki chleb dzięki obecności błonnika, wspomaga perystaltykę jelit, to źródło żelaza oraz magnezu. Jest on także bardziej sycący od chleba białego.

Równie wartościowym pieczywem jest chleb graham – wykazuje on właściwości prozdrowotne. Dlaczego? Ze względu na to, że również wypieka się go z grubo mielonej razowej mąki. Taki chleb zachowuje właściwości chleba razowego, ale jest od niego znacznie lżejszy.

Zdrowszym chlebem jest ten zrobiony na zakwasie niż z dodatkiem drożdży. Niektórzy nawet twierdzą, że chleb na drożdżach nie jest prawdziwym chlebem. Zwróćmy więc teraz uwagę na chleb na zakwasie i jego właściwości. W trakcie produkcji chleba na zakwasie powstają bakterie kwasu mlekowego, obecne także w naszych jelitach i dbają o poprawną ich pracę. Taki chleb wyróżnia się też niższym indeksem glikemicznym niż ten robiony z wykorzystaniem drożdży.

Jeżeli chcesz zrzucić zbędne kilogramy, zrezygnuj z białego pieczywa i doceń właściwości chleba żytniego. Sprawia on, że dłużej czujesz się syty, przez co rzadziej sięgasz po jedzenie. Taki chleb może zmniejszać ryzyko wystąpienia zaparć.

Czytaj także: Chlebak drewniany – co musisz o nim wiedzieć?

Warto poznać też lepiej chleb pytlowy i jego właściwości. Tego rodzaju pieczywo charakteryzuje się mniejszą zawartością składników odżywczych niż chleb z mąki razowej ze względu na to, że powstaje z mąki oczyszczonej, która nie zawiera części ziarna bogatych w błonnik czy minerały.

Z kolei w chlebie sitkowym, którego właściwości również warto przeanalizować, znajduje się wartościowa mąka żytnia sitkowa, odsiewana na sitach. Taki chleb sitkowy jest delikatniejszy i dedykowany osobom o wrażliwym układzie pokarmowym.

Chcąc zapewnić dłuższą świeżość swojemu pieczywu, przechowuj go w specjalnie dostosowanym chlebaku. W ofercie Tadar znajdziesz zarówno chlebaki metalowe, jak i drewniane. Taki pojemnik nie tylko ochroni Twoje pieczywo przed wysychaniem, owadami czy zanieczyszczeniami, ale też świetnie wygląda.

Czytaj także: Jak wybrać chlebak? Oto 3 rzeczy, na które musisz zwrócić uwagę!

Skład chleba

Zanim kupisz pieczywo, sprawdź, z czego zostało zrobione. Im krótszy skład chleba, tym lepiej. W składzie chleba razowego powinieneś znaleźć: mąkę razową, naturalny zakwas, wodę oraz sól. Zrezygnuj z chleba jeżeli dodatkowo zawiera substancje konserwujące czy też spulchniające. Z kolei w składzie chleba bezglutenowego nie znajdziesz mąki z glutenem, ale mąki bezglutenowe.

Jeżeli chcesz być pewny, co znajduje się w chlebie, możesz upiec go samodzielnie. Wbrew pozorom to nie takie trudne. Przydatne okażą się akcesoria do pieczenia chleba. Chcąc upiec chleb, musisz dopasować składniki do jego rodzaju. Poniżej kilka spisów receptur na konkretne typy chleba:

• Chleb graham – skład – mąka pszenna typu graham 1850, mąka pszenna 550, sól, woda, zakwas żytni.
• Chleb baltonowski – skład: mąka pszenna typ 750, mąka żytnia typ 720, naturalny wysuszony zakwas żytni, sól.
• Chleb probody – skład: mąka sojowa, sezam, siemię lniane, pełnoziarnista mąka orkiszowa, błonnik jabłkowy, zakwas ziaren pszenicy, przyprawy.

Wybierając chleb, zwróć również uwagę na to, czy jest sprzedawany w formie pokrojonej, czy nie. Jeżeli wolisz chleb niekrojony, wyposaż się w dobrej jakości deskę do krojenia, na której bez przeszkód położysz większy bochenek chleba, a także ostry nóż do pokrojenia pieczywa.

Czytaj także: Jak upiec domowy chleb?