Tymianek – właściwości, zastosowanie, uprawa

Porady 7.06.2022

Tymianek – właściwości

Macierzanka tymianku ma wiele właściwości i zastosowań, zarówno w wersji świeżej, jak i podsuszonej. Tymianek to roślina, która znana jest od czasów starożytnych. Pierwsze wzmianki o tym ziele pochodzą z terenów śródziemnomorskich. Olejki i wyciągi z tymianku mają silne właściwości przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe oraz przeciwbakteryjne, dlatego od lat używa się go jako składnik wielu leków (w szczególności tych udrożniających drogi oddechowe), np. tabletek na kaszel z tymiankiem i podbiałem. 

Tymianek suszony znakomicie sprawdza się w kuchni, chociaż jego zdrowotne właściwości wykorzystuje się w zwalczaniu chorób przewodu pokarmowego. Na ziele macierzanki tymianku powinny uważać kobiety w ciąży, gdyż stosowany w nadmiarze może spowodować skurcze macicy i poronienie. Zdarza się to jednak niezwykle rzadko, a tymianek spożywany w rozsądnych ilościach działa rozkurczowo i pozwala zwiększyć odporność organizmu na drobnoustroje. 

Tymianek to roślina, którą z łatwością zasadzisz w ogrodzie – nie wymaga olbrzymich nakładów pracy podczas sadzenia oraz przy późniejszej uprawie. Wystarczy, że zapewnisz jej odpowiednie nasłonecznienie, przepuszczalną glebę wapniową i dobre nawodnienie (najlepiej podlewać ją małym strumieniem wody, np. z konewki). Pamiętaj jednak, że drobne liście tymianku są delikatne i łatwo je uszkodzić – przy pracy z tą rośliną należy używać rękawic ogrodowych. 

Jeśli chcesz zasadzić macierzankę na balkonie czy parapecie, wystarczy, że zapewnisz jej przepuszczalne podłoże – wtedy ziele wyrośnie nawet w wazonie. W asortymencie naszego sklepu znajdziesz dobrze wykonane i estetyczne wazony i doniczki – w nich macierzanka stanie się piękną i funkcjonalną ozdobą pomieszczenia. Jeśli szukasz ciekawej odmiany, która ozdobi twój parapet, koniecznie przeczytaj kolejny akapit.

Tymianek – odmiany

Macierzanka tymianek ma w zasadzie kilka najbardziej znanych odmian, ale sklasyfikowano ich ponad 100. Tylko kilka z nich to gatunki znane i powszechnie stosowane w medycynie oraz kuchni, np. tymianek złoty, ogrodowy i cytrynowy (dwie ostatnie używa się głównie w kuchni). Co wyróżnia te odmiany?

  • Tymianek złoty to odmiana posiadająca drobne listki o złotej barwie i cytrusowym aromacie. Spotkać go można głównie na terenach Azji, a także Wysp Kanaryjskich, chociaż z powodzeniem uprawia się go w polskich ogródkach. W medycynie używany jest w celu zniwelowania przykrych efektów zatruć pokarmowych, a także w roli płukanek ziołowych na zapalenie gardła. W kuchni stosuje się go do potraw o francuskim rodowodzie, a także do włoskich past i sosów.
  • Tymianek pospolity, inaczej zwany ogrodowym, to roślina o nieco większych, wąskich liściach o szaro-zielonej barwie i sztywnych łodygach. Kwitnie w kolorach bieli i różu. Rzadko wykorzystuje się go w celach leczniczych, z reguły używa się go do gotowania, ponieważ charakteryzuje się pikantnym aromatem i smakiem.
  • Świeży tymianek cytrynowy to roślina o średniej wielkości liściach o mocno zielonym kolorze. Jego zapach dosłownie zwala z nóg – pachnie mocniej niż cytrynowe odświeżacze powietrza! Kwitnie w okresie wakacyjnym, a jego kwiaty mają piękny, różowo-fioletowy kolor i wabią nim pszczoły oraz motyle. Ta odmiana doskonale sprawdza się jako dodatek do sosów i sałatek, a także marynat do mięs oraz ryb. Suszony tymianek cytrynowy (w wersji liściastej i mielonej) nadaje się również do picia – napar z jego liści smakuje podobnie do rumianku z wyraźną nutą cytrusową.

Tymianek – zastosowanie

  • Tymianek doskonale sprawdzi się w roli naparu. Herbata z tymianku koi nerwy, leczy problemy natury gastrycznej. 
  • Płukanka z ziela tymianku sprawdzi się jako dodatkowa forma leczenia zapalenia gardła (jest naturalnym antyseptykiem). 
  • Inhalacje z tymianku pozwolą szybko oczyścić drogi oddechowe, odtykając zatkany nos i uśmierzając ból gardła oraz kaszel.
  • Chociaż działa zbawiennie na ludzkie zdrowie, to równie dobrze sprawdza się jako przyprawa używana do gotowania. Wchodzi w skład wielu mieszanek ziołowych, np. prowansalskiej czy dalmatyńskiej. Jak leczyć się tymiankiem i co smacznego można z jego pomocą przygotować? Odpowiedź znajdziesz w dalszej części tekstu.

Tymianek – na co pomaga?

Na co pomaga tymianek? Można by powiedzieć, że na wszystko! 

  • Tymianek jest dobry na kaszel, na zatoki, na katar. Tymianek na gardło nie ma sobie równych. 
  • To ziele ma niemalże magiczną moc – poprawia trawienie, łagodzi niestrawności, działa rozkurczowo, a także pomaga pozbyć się łupieżu.  
  • Olej z tymianka dodaje się do maści rozgrzewających na reumatyzm. 
  • Preparaty na bazie tymianku skutecznie zwalczają trądzik. 

Jeśli chcesz utrzymać dobre zdrowie, gorąco polecamy picie naparu z rumianku albo dodawanie suszonego ziela do herbaty. Wystarczy, że zaparzysz herbatę w zaparzaczu, zalewając ją gorącą wodą.

Tymianek – właściwości lecznicze

Tymianek to roślina lecznicza, którą znajdziesz w wielu preparatach odkażających do stosowania wewnętrznego (np. płukanki na gardło) oraz zewnętrznego (w maściach i sprayach przyspieszających gojenie się ran). Od zarania dziejów używany jest do leczenia wielu dolegliwości – nieżytu nosa, bólu gardła, krtani czy zatrucia pokarmowego. 

Nie należy jednak przesadzać z jego stosowaniem – przeciwwskazania do stosowania tymianku to przede wszystkim ciąża. Jego działanie rozkurczowe może doprowadzić do poronienia. 

Odradzamy stanowczo stosowanie tymianku w aromaterapii osobom cierpiącym na epilepsję oraz nadciśnienie, ponieważ nadmiar tymolu zawarty w tym ziele może doprowadzić do problemów z układem nerwowym i oddechowym. Nie należy się jednak przedawkowania – zdarza się to niezwykle rzadko.

Tymianek – do czego?

Do czego pasuje tymianek? Ziele to z powodzeniem używane jest w potrawach kuchni śródziemnomorskiej oraz francuskiej. 

  • Tymianek jako przyprawa doskonale sprawdzi się we wszelkiego rodzaju marynatach do mięsa, a także ryb. 
  • Pasuje również do sosów na bazie pomidorów, a także wersjach ze śmietaną i winem. 

W zależności od preferencji, do gotowania można używać świeżego lub suszonego ziela zmiażdżonego w moździerzu lub młynku. Pamiętaj jednak, że jeśli chcesz, aby Twoje potrawy były aromatyczne, suszony tymianek oraz inne zioła należy przechowywać w szczelnych pojemnikach na produkty sypkie. Inaczej aromat ucieknie bardzo szybko! 

Tymianek – zastosowanie w kuchni

Z przepisów na dania z udziałem tymianku mogłyby powstać osobne książki kucharskie, ponieważ ziele to jest niezwykle uniwersalne. 

  • Tymianek można dodać do herbaty, do rosołu, do ryby czy sosu. 
  • Znakomicie sprawdzi się do świeżych warzyw pochodzących z rejonów śródziemnomorskich takich jak cukinia, bakłażan, pomidory. 
  • Tymianek doda też smaku wywarom warzywnym i mięsnym, a także sprawdzi się w dressingu do sałatki. 

Próbuj i baw się w kuchni, a nóż widelec znajdziesz dla niego nowe zastosowanie?

Czytaj także:

7 najpopularniejszych ziół z ogrodu – co warto mieć w kuchni?

Oregano – właściwości, zastosowanie, smakowe połączenia

Bazylia – właściwości, odmiany i zastosowanie w kuchni

Zioła w kuchni – jak je hodować i do czego wykorzystywać?

Jak posiać rzeżuchę?

Zaparzacz do herbaty - dlaczego warto go wybrać?

3 akcesoria do przetworów domowych, które musisz mieć!

Zielone warzywa - dlaczego powinniśmy je jeść?

Jakie przyprawy do kurczaka? Podpowiadamy

Jak doprawić zupę? 15 trików

Grzanki czosnkowe - domowy przepis.